توافق نامه و اجماع پاریس برای حل چالش آب و هوا

پرینت

 

منبع تحلیل

Elizabeth Burleson

ترجمه: محبوبه فراست

دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق بین الملل

در یک رویداد بی­‌سابقه­ جهانی  150  نفر از رهبران کشورها، مذاکرات مهمی را در مورد آب و هوا در پاریس آغاز کردند. توافق نامۀ پاریس 2015، ابزاری برای همبستگی کشورها در جهت اهداف آب و هوایی، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، محدود کردن جاه طلبی کشورها به طور جمعی و نظارت بر اجرا و عملکردشان فراهم می‌آورد. نمایندگان 195 کشور این طرح کلی آب و هوایی را پذیرفتند.

این نوشتار، مروری کلی بر تصمیمات اتخاذ شده توسط کنفرانس کشورهای عضو کنوانسیون سازمان ملل متحد در مورد تغییرات آب و هوا (تصمیم بیست ویکمین اجلاس اعضای متعاهدین (COP21)) و توافق نامه­ی پاریس است که شامل موارد زیر می‌باشد:

  • کاهش انتشار: کاهش سریع انتشارات (کاهش منابع تولید و انتشار گازهای گلخانه‌ای) برای رسیدن به دمای ایده‌آل (طبق ماده‌ی 2، ثابت نگه­داشتن میانگین افزایشِ دمای جهانی به زیر 2 درجۀ سانتی‌گراد یعنی بالاتر از میزان آن پیش از صنعتی شدن و به دنبال آن، تلاش برای محدود کردن افزایش دما به 5/1 درجۀ سانتی‌گراد.")
  • یک سیستم شفافیت و سرمایه‌گذاری جهانی(مبتنی با بازار جهانی): بررسی فعاليت‌هاي آب و هوایی
  • سازگاری : تقویت توانایی کشورها برای مقابله با تاثیرات آب و هوایی
  • آسیب و از دست دادن: تقویت توانایی‌های خود برای بهبود اثرات ناشی از تغییرات اقلیمی آب و هوایی
  • پشتیبانی: که شامل تامین منابع مالی کشورها برای ساختن آینده‌ای تمیز و انعطاف پذیر می‌شود.(1)

تعهد اصلی و الزام­آور توافق نامه­ی پاریس، از کشورها می‌خواهد تا همکاری‌های مشتاقانه­ی تعیین شده­ی ملیِ (NDCs) روز افزون خود را در قالب دوره­های 5 ساله ارائه و اجرا نمایند. کشورها به واسطه­ی تعیین برنامه‌های اقدامات آب و هوایی ملی، مسیری طولانی در پیش دارند و درصددند هرچه سریع‌تر، سقف انتشار گازهای گلخانه‌ای را متعادل و متناسب نمایند. اگرچه ماهیت تسهیل کننده­ی بررسی­های پنج ساله به روشنی تعریف نشده‌اند، توافق نامه­ی پاریس اصولی را تعیین می­کند که در این صورت  طرح‌های ملی آینده کمتر از طرح‌های موجود بلند پروازانه نیست.

برنامه­های اقدامات آب و هوایی که تاکنون ارائه شده به عنوان پایه و اساسی برای جاه طلبی‌های بیشتر به شمار می‌آید. کشورها کمک‌های تعیین شده­ی ملی خود را هر پنج سال یکبار در فرآیندی که به دنبال کاهش جاه‌طلبی‌های آب و هوایی است، بروز رسانی خواهند کرد.

افزایش جاه طلبی از طریق یک فرایند دو مرحله‌ای رخ می‌دهد، با دانستن این موضوع که مقررات کنونی باعث ایجاد حس توافق بر روی دمای آرمانی 2 درجه سانتی‌گراد نشده است چه برسد به دمای 1.5 درجه سانتی‌گراد. تا زمانی که توافق نامه­ی پاریس به اجرا در آید، تبادل نظری تسهیل‌کننده­ و موقت در سال 2018 سهم اقدامات جمعی کشورها را تعیین خواهد کرد. این رویداد با همراهی تصمیم بیست ویکمین اجلاس اعضای متعاهدین (COP21) بر توافق پاریس رخ خواهد داد و باید راجع به ماهیت و گنجایش تعهدات آینده اطلاع‌رسانی کند.

کشورها از نظر قانونی محدود به یک چهارچوب شفاف برای حرکت به سوی پیشرفت هستند. بخش اصلی توافق نامه­ی پاریس، مسالۀ بررسی چرخه­ی پنج ساله­ی کمک‌های تعیین شده ملی است. در حالیکه کشورها از نظر قانونی ملزم به برقراری ارتباط با کمک­های تعیین شده­­ی ملی هستند، از نظر قانونی به اهداف مشخصی محدود نشده‌اند.(2) پیگیری جهانی باعث کاهش انتشار، سازگاری، به اشتراک‌گذاری فناوری و پشتیبانی می‌شود. با انجام پیگیری‌های(3) مداوم پنج ساله در خلال چرخه­ی کمک­های تعیین شده ملی، این افزایش واکنش آب و هوایی رو به بالا باید بار سنگین نگه داشتن گرمای کره­ی زمین را در زیر 2 درجه‌ی سانتی‌گراد و یا 1.5درجه، یعنی بالاتر از سطح پیش از صنعتی شدن به دوش بکشد. (4)

عناصر مهم و قابل توجهی که در توافق پاریس جای نگرفتند عبارتند از : جبران خسارت چیزهای از دست رفته و آسیب‌ها، اشاره به حقوق مردم بومی در مناطقی که تحت تاثیر توافق بودند، و درخواستی مبنی بر مخالفت در برابر استخراج سوخت‌های فسیلی.

حتی اگر توافق پاریس تا سال2020 به اجرا درآید، اصطلاحات عمومی آن همچنان نسبت به جزئیات مورد توجه و آشکاری مانند حقوق خاص و تعهدات، متداول نیستند. (5)

جنگل کاری (ماده­ی 5 : فروبردن ) در سرزمین‌های تخریب شده و تالاب­ها می‌تواند انتشار گازهای گلخانه‌ای را متعادل کند و آن را کاهش دهد. با تسهیل استفاده درست از زمین از نظر محیط زیستی و اجتماعی، جنگل داری و بهترین شیوه‌های کشاورزی می‌تواند به سرعت تا اواسط این قرن، اقتصاد جهانی را کربن گیری کند.(6) بخش زمین و همه­ی خاکها، بخش دریایی و اکوسیستم‌های ساحلی، فروبرنده‌های طبیعی موثر و مخازن خوبی هستند. (7)

انتشار گاز در بخش حمل و نقل دریایی و حمل و نقل هوایی، پنج درصد از کل انتشار گازهای گلخانه‌ای انسان‌ها را نشان می‌دهد، اما یک سوال بی جواب باقی می‌ماند و آن این است که آیا این انتشارات مربوط به کشورهای محل ثبت است و یا کشورهایی که تولید گازهای گلخانه‌ای در آنها رخ داده است.(8) تنظیم مبادلات تجاری و کسب و کار بین‌المللی سوالاتی چالش برانگیز را افزایش می‌دهد، از قبیل اینکه کجا را باید برای افزایش سریع انتشارات حمل و نقل هوایی و دریایی در نظر بگیریم. این سوال نیاز به رسیدگی در انجمن‌های تخصصی آینده خواهد داشت.

توافق پاریس نشان می‌دهد که بازارها (ماده‌ی 6) رویکردی عملی و تمام عیار می‌باشند. این توافق نامه اصطلاحات جدیدی را ارائه می‌کند مانند " برون داد کاهش انتقال بین‌المللی "(ITMOs) (9)، برای توصیف انتشار کربن، و به وضوح بیان می‌کند که مکانیزمی برای برون داد کاهش انتقال بین‌المللی (ITMOs) باید طراحی شود تا به کاهش کلی در انتشار گازهای گلخانه‌ای جهانی منجر شود. توافق نامه­ی پاریس از اشاره به اصطلاحات رویکردهای مبتنی بر بازار، به عنوان یک امتیاز برای کشورهای مخالف با آنها اجتناب می‌کند. کشورها می‌توانند با انتقال واحد‌هایی از برونداد کاهش انتشار، کمک‌های تعیین شده­ی ملی خود را به گونه‌ای پیاده‌سازی کنند که تضمین کننده­ی اجتناب از شمارش دوباره شود. گنجایش انتشارات تجاری گازهای گلخانه‌ای بستگی به این دارد که دستورالعمل‌های حسابداری برای کمک‌های تعیین شده ملی کشورهای در حال توسعه تا چه میزان قوی است و تا چه حد قابل اجرا خواهد بود. توافق نامه­ی پاریس، مکانیزم جدیدی برای موفقیت مکانیزم توسعه پاک پروتکل کیوتو ایجاد کرد که شامل قوانینی است که در اولین نشست کشورها تصویب شده و بعد از توافق پاریس به اجرا در می‌آید.

توافق نامه­ی پاریس نیاز به تلاش برای انطباق (ماده7) را تشخیص داده تا در ایجاد هدف انطباق، افرادی حساس(10) باشیم. (11) جامعه­ی جهانی هنوز هم نیاز دارد تا بررسی کند که چگونه کشورهای در حال توسعه برای اعمال انطباقی به شیوه‌ای روشن و قابل پیش بینی حمایت خواهند شد.

آسیب دیدن و از دست رفتن ساده­ی قوانین (ماده‌ی8)، باعث گسترش آسیب رساندن و از بین بردن چارچوب موقتی که مکانیزم بین‌المللی ورشو در نوزدهمین اجلاس اعضای متعاهدین (COP 19)  ایجاد کرده، می‌شود.

مقصود، کمک به کشورهای آسیپ پذیر است تا بتوانند سیستم­های هشداردهنده­ی اولیه، بیمه­ی خطر و دیگر ابزار‌های مقابله با تغییرات آب و هوایی را برپا کنند. ماده­ی 8 که در مورد از دست دادن و آسیب می‌باشد، برای کشورهای به شدت آسیب پذیر، حیاتی بود، اما همچنان مسئله اصلی که موجب ناراحتی می‌شود در تصمیم بیست و یکمین اجلاس اعضای متعاهدین (COP 21) بند 52، توضیح داده شده و در آن کشورها پذیرفته‌اند که از دست دادن و آسیب، مبنایی برای هرگونه جبران خسارت و مسئولیت پذیری مشترک نمی‌باشد.(11) هیئت اجرایی مکانیزم عوامل ورشو بر آن است که برای پیشنهاد روش‌هایی برای واکنش به مهاجرت­های ناشی از تغییرات آب و هوایی یک گروه کاری ایجاد کند.(13)

توافق نامه­ی پاریس خواهان کمک مالی (ماده‌ی 9) کشور‌های توسعه یافته به کشورهای در حال توسعه­ای که تحت کنوانسیون سازمان ملل متحد هستند، برای کاهش انتشار و انطباق تغییرات آب و هوایی است. مذاکرات حول این مسئله بود که چگونه بیشتر از 100 میلیارد دلار در سال سرمایه‌گذاری کنند و کشورها در چه بازه‌ی زمانی می‌توانند به طور معقولی تجهیز شوند و پشتیبانی‌ها را بررسی کنند. کشورها پذیرفتند که تا سال 2025، اجلاس اعضای متعاهدین (COP) یک هدف جدید مشترک کمی که حداقل 100میلیارد دلار در سال باشد را تعیین خواهند کرد.(14) کشورهای توسعه یافته، هر دو سال یکبار متعهد به ارائه‌ی اطلاعات کمی و کیفی در مورد حمایت‌های آینده هستند در حالیکه دیگر کشورها به انجام داوطلبانه این کار تشویق می‌شوند. شرکت کنندگان در بیست و یکمین اجلاس اعضای متعاهدین (COP 21) از جزایر کوچک آسیب پذیر به کشورهای بزرگ منتشر کننده گازهای گلخانه‌ای گفتند که "حق ما برای نجات مردم از فقر، حقمان را برای زنده ماندن نفی نمی‌کند".(15) پیشنهاد ائتلاف بسیار بلند پروازانه "1.5 برای زنده ماندن " بعد از اینکه تقریبا در بحث‌های جدی مربوط به پاریس تابو شده بود، مورد پذیرش قرارگرفت و توانست اعتبار گسترده‌ای در میان ملت‌های آفریقایی، کارائیبی و کشورهای اقیانوس آرام بدست آورد. سپس ایالات متحده به این ائتلاف بسیار بلند پروازانه ملحق شد و به دنبال آن کانادا، استرالیا و برزیل نیز پیوستند. ورود این کشورهای توسعه یافته و تولیدکننده­ی نفت به سالن عمومی به همراه جزایر مارشال، پویایی بلوک مذاکرات کشورهای در حال توسعه را تحت تاثیر قرار داد.

فراسوی پذیرش برای بررسی همکاری‌های تعیین شده ملی در هر 5 سال که  از سال 2018 آغاز می‌شود و قبل از اینکه توافق پاریس به اجرا درآید، کشورها باید ماهیت دقیق این بررسی‌ها را آنالیز کنند. آنها این کار را از طریق یک کمیسیون تسهیل کننده­ی اجرایی غیرتنبیهی انجام خواهند داد. این بدان معنی است که اگر یک کشور از همکاری خود مضایقه کند، هیچ تحریمی بر آن اعمال نخواهد شد. اولین مرحله از ارائه همکاری‌های تعیین شده ملی، سطح کمک‌هایی را مشخص کرد که بسیاری از کشورها هنوز در تعیین میزان نشر فعلی و آینده­ی خود و در تعیین ضریب اکوسیستم، بازده، و دیگر راه حل‌های فناوری سازگار با محیط زیست، به آن نیاز دارند که می‌تواند بالاترین سطح از جاه طلبی را برای هر کشوری آسان کند. فناوری‌های سازگار با محیط زیست و جامعه و راه حل‌های مبتنی بر طبیعت فراوان اند و به طور فزاینده­ای در حال گسترش هستند، که از نظر اقتصادی راه‌های کاربردی بادوامی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و افزایش انعطاف پذیری می‌باشند. با تکمیل کردن دستورالعمل­های حسابداری توسط اجلاس اعضای متعاهدین، بررسی‌های تجارت جهانی می‌تواند پویایی روند پشتیبانی را زمانی که کشورها هر دو سال یکبار گزارش مالی می‌دهند، مشخص کند.

فرمانبرداری کشورها در امور مالی و تکنولوژی توسط کارشناسان فنی، و با نگرشی برای یافتن راه‌های بهبود شفافیت و ارائه فرصتی برای اشتراک گذاری بهترین عملکردها، بررسی خواهد شد. تصمیم بیست و یکمین اجلاس اعضای متعاهدین (COP 21) در پاریس مکانیزم فناوری(TM) را تقویت می‌کند و چارچوب فناوری جدیدی برای ارائه‌ی دستورالعمل‌های اساسي ایجاد می‌کند. با مرتبط ساختن مکانیزم فناوری و ساختار مالی کنوانسیون سازمان ملل در مورد تغییرات آب و هوایی ممکن است به بالا بردن بودجه­ی مورد نیاز، کمک کند که با آن به طور گسترده‌ای بتوان از انرژی‌های تجدید پذیر و نوآوری‌هایی دیگر سود برد.(17)

توافق نامه­ی پاریس ظرفیت سازی جدیدی (ماده‌ی 11) را ایجاد کرد که آغازی برای تسهیل شفافیت کشورهای در حال توسعه است. اعضای متعاهد توافق کردند که همه­ی کشورها به جز کشورهای کمتر توسعه یافته و کشورهای جزیره­ای کوچک در حال توسعه، باید اطلاعات مربوط به سازگاری، از دست دادن و آسیب، امور مالی و فناوری خود را به اشتراک بگذارند. این ارسال اطلاعات باید یک سال در میان انجام پذیرد.

ماده‌ی 12 توافق نامه بار دیگر تعهدات کشورهای عضو را در مشارکت عمومی، دسترسی به اطلاعات، آموزش و آگاهی از آب و هوا مورد تاکید قرار می‌دهد.

چارچوب شفافیت از نظر قانونی، همه‌ی کشورها را به مقررات گزارش دهی متصل می‌کند. از این رو تایید می‌شود که کشورهای در حال توسعه نیاز به حمایت دارند و کشورهای جزیره­ای کوچک و کشورهای کمتر توسعه یافته نیاز به کمک­های بیشتری برای ظرفیت سازی دارند. این حمایت از طرف کشورهای توسعه یافته و توسعه نیافته‌ای می‌باشد که باید منابع مالی را تامین کنند. کشورهای توسعه نیافته به ارائه­ی چنین حمایتی به صورت داوطلبانه تشویق شده‌اند.(18) کشورها از گذاشتن شروط انحصاری بر توافق پاریس منع شده‌اند.

فرایند شکل گرفتن اجماع آب و هوایی در پاریس به عنوان یک فرایند تسهیل کننده و نه یک فرایند تنبیهي به حل مسئله نزدیک شده است.(19) کشورهای عضو، تعهداتی ملی تحت یک سند بین‌المللی با قدرت الزام‌آور ایجاد کردند و برخی از مسیرهای استراتژیکی را نیز برای آن تعبیه کردند اگرچه پایه و اساسی قوی برای هماهنگی سیاسی است.(20) با این حال تلاش برای حفظ اصول حقوق بشر و تساوی بین نسلها در عمل کاهش یافته است. تلاش برخی از کشورها برای تنظیم از دست دادن و آسیب از لحاظ مسئولیت پذیری و جبران کردن آنها، شکست خورد. مناطق فرود هرگز برای ایجاد یک عنصر بالا به پایین برای چرخه‌ی پیگیری پنج ساله موافق نبودند. بخش‌های حمل و نقل دریایی و هوایی بین‌المللی در توافق پاریس و یا تصمیمات مرتبط در اجلاس اعضای متعاهد مورد توجه نبودند. همچنین هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهنده حداکثر سالی باشد که در آن انتشارات و چاهک‌ها همدیگر را متعادل کنند. این‌ها غفلت‌های مهمی هستند. با این حال با توجه به مسیر مذاکرات در مورد آب و هوا، توافق پاریس یک موفقیت دیپلماتیک برای توافق بر روی فرایند­های قانونی الزام آور را نشان می‌دهد.

درباره‌ی نویسنده : الیزابت بورلسون، یکی از اعضای ASIL، نویسنده­ی گزارشاتی برای سازمان ملل و یکی از شرکای شبکه و مرکز فناوری آب و هوایی کنوانسیون سازمان ملل متحد.

  1.توافق تاریخی پاریس در مورد تغییرات آب و هوایی : 195 کشور مسیری را برای حفظ افزایش دمای زمین در زیر 2 درجه‌ی سانتی‌گراد در پیش گرفتند، تغییرات آب و هوایی سازمان ملل متحد ( 12دسامبر 2015)
http://newsroom.unfccc.int/unfccc-newsroom/finale-cop21/.

2.اهداف عبارتند از کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و طیف وسیعی از دیگر اقدامات آب و هوایی

3.تصمیم اجلاس اعضا در پاریس و ماده‌ی 14توافقنامه­ی پاریس (12دسامبر 2015)اسناد سازمان ملل

https://unfccc.int/resource/docs/2015/cop21/eng/l09.pdf.

4.خلاصه‌ای از کنفرانس تغییرات آب و هوایی پاریس (29نوامبر 13دسامبر 2015)، بیانیه­ی مذاکرات کره‌ی زمین (15 دسامبر 2015) قابل دسترسی در http://www.iisd.ca/download/pdf/enb12663e.pdf.

5. ارزیابی حقوقی اولیه توافق نامه‌ی پاریس، طرح ابتکاری پاسخگویی حقوقی (14 دسامبر 2015)

http://legalresponseinitiative.org/preliminary-legal-assessment-of-the-paris-agreement/.

6.مراجعه کنید به سوزان گلدنبرگ، تغییرات اقلیمی : آیا "1.5درجه برای زنده ماندن " برای حفظ سیشل کافی است ؟ گاردین (12دسامبر 2015).

 http://www.theguardian.com/environment/2015/dec/12/climate-change-seychelles-cop21-economy-collapse.

کشورها می‌توانند فروبردن گازهای گلخانه‌ای را افزایش دهند و این روند را از طریق نتایج مبتنی بر پرداخت و رویکردهای کاهش انتشار مشترک و سازگاری حفظ کنند.

7. جایگاه اتحادیه­ی بین المللی حفاظت از محیط زیست (IUCN)در مذاکرات کنوانسیون سازمان ملل در مورد تغییرات آب و هوایی در سال 2015(مقاله موقعیت 2015) قابل دسترسی در http://cmsdata.iucn.org/downloads/eng_iucn_2015_position_paper_for_unfccc___final.pdf.

8. بنجامین هولاک، قوانین برای انتشار گازهای گل خانه‌ای کشتی‌ها و هواپیما‌ها که در توافق پاریس از قلم افتاد، Climate Wire، (14 دسامبر 2015)  http://www.eenews.net/climatewire/2015/12/14/stories/1060029447.

9.توافق نامه پاریس، تبصره 3، ماده­ی 6.3.

10.مینهارد دوئل، توافق نامه آب و هوایی پاریس : دستیابی به موفقیت تاریخی علیرغم کاستی‌ها، وبلاگ دانشگاه دال‌هاس (13دسامبر2015) https://blogs.dal.ca/melaw/2015/12/13/the-paris-climate-agreement-historic-breakthrough-in-spite-of-shortcomings/.

11.توافق نامه پاریس، تبصره 3 ماده‌ی 2

12. تصمیم اجلاس اعضای متعاهدین در پاریس، تبصره 3 ¶ 52(پذیرش اینکه ماده­ی 8 توافق نامه مبنایی برای هرگونه ایجاد مسئولیت یا جبران خسارت را شامل نمی‌شود.).

13.همان. ¶ 50. همچنین مراجعه کنید به ارزیابی‌های حقوقی اولیه­ی توافق نامه­ی پاریس، طرح ابتکاری پاسخگویی حقوقی،( 14 دسامبر 2015). http://legalresponseinitiative.org/preliminary-legal-assessment-of-the-paris-agreement/.

14.توافق نامه پاریس، تبصره 3 ماده‌ی 26.

15لیزا فریدمن، به عنوان مذاکرات اساسی اقلیمی، جایگاه هند درآغاز تامین منابع مالی به چالشی تبدیل میشود، Climate Wire (2دسامبر 2015) http://www.eenews.net/stories/1060028805

16.توافق پاریس، تبصره 3 ماده‌ی 15.

17."پایان یک سفر، آغاز سفری دیگر" همانطور که توافق نامه­ی پاریس تصویب شد، مرکز بین المللی تجارت و توسعه‌ی پایدار (13دسامبر 2015) http://www.ictsd.org/bridges-news/biores/news/biores-paris-update-3-%E2%80%9Cthe-end-of-a-journey-the-start-of-another%E....

18. بیانیه­ی مذاکرات در مورد کره­ی زمین، تبصره­ی 4.

19.توافق پاریس، تبصره 3، ماده‌ی 15.

20. کسانیکه به شدت مذاکرات آب و هوایی پاریس را به هم زدند، این نکته را از دست خواهند داد، دانشمند جدید، ماده‌ی‌یک (11نوامبر 2015) قابل دسترسی در https://www.newscientist.com/article/mg22830473-200-those-who-slam-the-paris-climate-talks-are-missing-the-

اضافه کردن نظر


ما 70 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

Design by Joomla 1.6 templates