جامعه بین المللی پس از کنفرانس کامپالا

پرینت
نمایش از جمعه, 13 بهمن 1391

 

از دهم خردادماه 1389 تا 21 خرداد ماه همان سال(31 می تا 11 ژوئن 2010 )در شهر کامپالای اوگاندا اولین کنفرانس بازنگری در مقررات اساسنامه  دیوان کیفری بین المللی که رسما اساسنامه رم نامیده می شود ،برگزار شد که بدون تردید نقطه عطفی درتاریخ حقوق بین المل محسوب می گردد.این کنفرانس یک دستاورد فوق العاده گرانبها داشت :تعریف جرم تجاوز.

البته دستاورد اجلاس کامپالا دو اصلاحیه بود. اصلاحیه اول  مصادیقی را به عنوان  زیرمجموعه جرائم جنگی در درگیریهای داخلی اضافه کرد. 

در ماده 121 اساسنامه رم آمده است که هفت سال پس از لازم الاجرا شدن اساسنامه مذکور، دول عضو یک کنفرانس بازنگری جهت رفع کاستی های اساسنامه برگزار خواهند نمود و کنفرانس بازنگری کامپالا در راستای همین مقرره از سوی مجمع دول عضو دیوان مذکور در اوگاندا- یکی از دولتهایی که در دیوان مذکور پرونده دارد - برگزار شد.

تا پیش از این به نظر می رسید وارد شدن به محدوده تعریف و تبیین جرم تجاوز برای دولتها حکم یک تابو و خط قرمز را دارد.با اینحال همانطور که در شرکت کنندگان کنفرانس کامپلا اذعان داشتند  ،تجاوز جدی ترین و خطرناک ترین شیوه سو استفاده از زور  است. با اینحال سرانجام عزم دول شرکت کننده برای تعیین مصادیق و تعریف جرم تجاوز در قالب ماده 8 مکرر منضم به اساسنامه رم به ثمر نشست.

 

(ماده 8 مکرر در خصوص تعریف جرم تجاوز که در کنفرانس کامپالا 2010 تصویب شد)

 

Article 8 bis

1. For the purpose of this Statute, “crime of aggression” means the planning, preparation, initiation or execution, by a person in a position effectively to exercise control over or to direct the political or military action of a State, of an act of aggression which, by its character, gravity and scale, constitutes a manifest violation of the Charter of the United Nations.

2. For the purpose of paragraph 1, “act of aggression” means the use of armed force by a State against the sovereignty, territorial integrity or political independence of another State, or in any other manner inconsistent with the Charter of the United Nations. Any of the following acts, regardless of a declaration of war, shall, in accordance with United Nations General Assembly resolution 3314 (XXIX) of 14 December 1974, qualify as an act of aggression:

(a) The invasion or attack by the armed forces of a State of the territory of another State, or any military occupation, however temporary, resulting from such invasion or attack, or any annexation by the use of force of the territory of another State or part thereof;

(b) Bombardment by the armed forces of a State against the territory of another State or the use of any weapons by a State against the territory of another State;

(c) The blockade of the ports or coasts of a State by the armed forces of another State;

(d) An attack by the armed forces of a State on the land, sea or air forces, or marine and air fleets of another State;

(e) The use of armed forces of one State which are within the territory of another State with the agreement of the receiving State, in contravention of the conditions provided for in the agreement or any extension of their presence in such territory beyond the termination of the agreement;

(f) The action of a State in allowing its territory, which it has placed at the disposal of another State, to be used by that other State for perpetrating an act of aggression against a third State;

(g) The sending by or on behalf of a State of armed bands, groups, irregulars or mercenaries, which carry out acts of armed force against another State of such gravity as to amount to the acts listed above, or its substantial involvement therein.

تعریف تجاوز قبلا نیز سابقه داشته است .مجمع عمومی در قطعنامه 3314 (قطعنامه موسوم به قطعنامه تعریف تجاوز) مورخ 14 دسامبر 1974 به درستی خاطرنشان ساخته است که مجمع عمومی عمیقا براین باور است که تعریف جرم تجاوز  موجب استحکام صلح و امنیت بین المللی خواهد شد.این قطعنامه خود محصول همفکری 35 عضو کمیته ویژه راجع به مساله تعریف تجاوز بود که زیر نظر مجمع عمومی ملل متحد هفت سال بر روی این موضوع کار کرد.اتفاقا در اصلاحیه مصوب کنفرانس کامپالا و تعریف مندرج در قطعنامه مجمع عمومی شباهتهای بسیاری وجود دارد.

اکنون که واپسین روزهای سال 1391 شمسی را سپری می کنیم به جاست که از خود بپرسیم پس از تصویب این اصلاحیه مهم، در سنوات اخیر جامعه بین المللی به چه سمت و سویی  حرکت کرده است؟

طبعا  تعدادکم تصویب کنندگان این اصلاحیه تصویر چندان امیدوارکننده ای از وضعیت فعلی ارائه نمی دهد:تا کنون تنها 5 دولت این اصلاحیه را تصویب نموده اندو بدتر اینکه این کشورها هم اصلا دولتهای تاثیرگذاری نیستند.این اصلاحات برای لیختن اشتاین (باجمعیتی کمتر از 350 هزار نفر!) از 8 می 2013 لازم الاجرا خواهد شد؛ برای کشور ساموآ (با جمعیت کمتر از 20000 نفر براساس تخمین سال 2012 ) از 25 دسامبر 2013،ترینیداد و توباگو(با جمعیت تخمینی کمتر از 150000 نفر در سال 2012) از  13 نوامبر 2013 ،لوکزامبورگ(باجمعیتی نزدیک به 550000 هزار نفر!!!) از 14 ژانویه 2014 قدرت اجرایی خواهد یافت.البته دول شرکت کننده در کنفرانس مذکور تفاهم نامه ای نیز به عنوان ضمیمه شماره 3 اصلاحیه مصوب نمودند که طی آن شرط لازم برای اعمال صلاحیت دیوان بین المللی کیفری برای رسیدگی به این جرم  ،تصویب این اصلاحات توسط دست کم 30 دولت عضو  می باشد و مضافا آنکه دول عضو دیوان بین المللی کیفری بایستی طی توافق جداگانه ای که زودتر از اول ژانویه 2017  نباید صورت پذیرد، شیوه اعمال صلاحیت دیوان مذکور را با تصویب دوسوم دول عضو مشخص نمایند.

 

بااینحال ، بدون شک تعریف جرم تجاوز و گام برداشتن به سوی فعال کردن دیوان بین المللی کیفری در این زمینه ،  نقطه عطفی در استحکام نظم بین المللی محسوب می گردد زیرا مراجع بین المللی ذیصلاح اعم از دیوانهای دادگستری و نیز شورای امنیت و مجمع عمومی و حتی نهادهای منطقه ای و کمیسیون حقوق بین الملل نمی توانند به راحتی این تعریف را نادیده انگارند و نهایتا اینکه بسیار محتمل است که روزی – هرچند دور- همه دولتهای عضو جامعه بین المللی به این مقرره گردن نهند.

لازم به ذکر است که اساسنامه رم  در سال 1998 تصویب و مطابق ماده 126 اساسنامه آن، پس از تصویب آن توسط شصتمین دولت عضو در اول ژوئیه 2002 اعتبار قانونی یافت. 

 

اضافه کردن نظر


ما 76 مهمان و بدون عضو آنلاین داریم

Design by Joomla 1.6 templates